Airbus, ‘uçan balina’ olarak bilinen BelugaST kargo uçağı filosunu emekliye ayırırken, dev gövde ve lojistik gereklilikler nedeniyle uçakların sergilenebileceği uygun müze veya eğitim kurumu arıyor.
Airbus, birinci nesil BelugaST kargo uçağını emekliye ayırırken alışılmadık bir zorlukla karşı karşıya: onları sergileyebilecek kadar büyük yerler bulmak.
Avrupalı üretici, tamamen yeni BelugaXL filosuna geçiş yapıyor ve emekliye ayrılan uçakları müze ve eğitim kurumlarına yerleştirmeyi düşünüyor. Ancak uçağın boyutu ve lojistik gereklilikler, uygun yerlerin sayısını sınırlayabilir durumda.
Resmi adı A300-600ST Super Transporter olan BelugaST, Avrupa’daki üretim tesisleri arasında büyük boyutlu uçak parçalarını taşıyarak yirmi yılı aşkın süre Airbus’ın üretimini destekledi. A330-200 platformuna dayanan daha büyük ve daha yetenekli BelugaXL’in devreye girmesiyle, orijinal BelugaST uçaklarının aktif hizmette tutulmasına artık ihtiyaç kalmadı.
Lojistik gereklilikler uygun kurum sayısını azaltıyor
Sektör raporlarına göre Airbus, başta Avrupa olmak üzere potansiyel müzeler ve eğitim kurumlarıyla görüşmeler yürütüyor. Ancak henüz nihai bir karar alınmadığı veya bağışların onaylanmadığı belirtiliyor. Şirketin, ABD’deki olası yerler dahil olmak üzere Avrupa dışındaki kurumlara da açık olduğu ifade ediliyor.
BelugaST’nin emeklilik sürecinde karşılaşılan pratik zorlukların başında, “şişkin” gövdesi nedeniyle olağanüstü büyük bir sergileme alanı gerektirmesi geliyor. Ayrıca müze aktif bir havaalanının yanında bulunmadıkça, uçağın taşınması veya yeniden montajı lojistik açıdan karmaşık bir sürece dönüşebiliyor. Bu kısıtlamalar, BelugaST’yi barındırabilecek kurumların listesini önemli ölçüde daraltıyor.
Operasyonel karmaşıklık ve yetersiz talep faaliyetleri durdurdu
2024 yılına kadar BelugaST filosu, Airbus Beluga Transport tarafından işletiliyordu. Bu yapı, hem Airbus üretimini desteklemek hem de sınırlı ticari amaçlarla büyük boyutlu kargo görevleri gerçekleştirmek için kullanıldı. Airbus, küresel ağır yük pazarında charter (kiralama) hizmetleri sunarak uçağın rolünü genişletmeye çalıştı ancak bu girişim kısa sürdü. Şirket, operasyonel karmaşıklık ve yetersiz talep gerekçesiyle 2025 yılının başında BelugaST’nin ticari faaliyetlerini durdurdu.
BelugaST, ağır yük devleriyle rekabette zorlanıyor
Sektör analistleri, BelugaST’nin Antonov An-124 gibi yerleşik ağır yük uçaklarıyla sert bir rekabetle karşı karşıya olduğunu belirtti. Airbus uçağının sınırlı menzili, özel yükleme gereksinimleri ve yüksek işletme maliyetlerinin, uçağın Airbus’ın iç lojistik ağı dışında etkili şekilde rekabet etmesini zorlaştırdığı kaydedildi.
BelugaXL ise bu süreçte Airbus’ın büyük boyutlu nakliye rolünü üstlenerek daha fazla yük kapasitesi ve iyileştirilmiş performans sunuyor. Yeni uçak, Avrupa’daki montaj tesisleri arasında büyük gövde bölümleri ve kanatların taşınması dahil olmak üzere Airbus’ın üretim sistemini desteklemeyi sürdürüyor.
Emekliye ayrılmasına rağmen BelugaST, kendine özgü “şişkin” gövdesi ve burun kısmından kargo yüklemesine olanak tanıyan menteşeli kokpitiyle şimdiye kadar üretilmiş en tanınmış özel görev uçaklarından biri olmaya devam ediyor. Uçak, modern havacılık imalatının bir simgesi ve havacılık meraklılarının favorisi olarak öne çıkıyor.
Nihai karar: Lojistik fizibilite ve finansmana bağlı
Dikkate alınan kurumlar arasında, halihazırda dünyanın en büyük tarihi uçak koleksiyonlarından birine ev sahipliği yapan Arizona, Tucson’daki Pima Hava ve Uzay Müzesi de bulunuyor. Ancak nihai yerleştirme kararlarının lojistik fizibilite, finansman ve uzun vadeli sergileme koşullarına bağlı olacağı belirtiliyor.
Airbus, toplam beş adet BelugaST uçağı üretti ve bu uçakların tamamı üreticinin iç nakliye ağını desteklemek amacıyla kullanıldı. BelugaXL filosuna geçişin tamamlanmasıyla, orijinal BelugaST’lerin çoğu hizmetten çekildi ve depoya kaldırıldı. Sektör raporları, beş uçağın dördünün müze sergisi, eğitim amaçlı kullanım veya uzun vadeli depolama gibi kalıcı emeklilik çözümlerine ihtiyaç duyduğunu ve bu ölçekteki uçakları korumanın lojistik zorluklarını vurguluyor.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
