Yıllardır İstanbul’un taksi sorunu konuşuluyor, tartışılıyor. Ancak hâlâ kalıcı bir çözüm üretilebilmiş değil. Dijital çağın gereklerini yerine getirecek bir model geliştirilemediği için İstanbul’da taksi kullanan da bu hizmeti veren taksici esnafı da halinden memnun değil. Oysa İstanbul’un taksi meselesi makul bir şekilde çözülebilirse, bu gelişme başta diğer büyük şehirler olmak üzere tüm Türkiye geneline de yansır.
Önümüzdeki ay taksi konusunu daha fazla tartışacağız. Çünkü İstanbul Taksiciler Esnaf Odası (İTEO), 8 Şubat 2026 Pazar günü, Haliç Kongre Merkezi’nde Olağan Genel Kurul Toplantısı’nı gerçekleştirecek. Bu seçim sadece bir başkanlık yarışı değil; İstanbul taksi sisteminin geleceğinin, yani geleneksel mi yoksa uygulama tabanlı bir modele mi evrileceğinin belirleneceği kritik bir dönüm noktası olacak.
Başkan adaylarının kişisel özelliklerinden ziyade, ortada sağlıklı işleyen bir sistem olmayışı en temel sorun olarak duruyor. Yurtdışındaki dijital çözüm örnekleri sıkça dile getirilmesine ve bu uygulamaların hem yolcuyu hem sürücüyü nasıl memnun ettiğine defalarca vurgu yapılmasına rağmen, İstanbul bir türlü eski alışkanlıklarından kopamıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) bu yükü tek başına taşımakta zorlanıyor; merkezi yönetim ise meseleyi kökten çözmeye yönelik kararlı bir odaklanma sergileyemiyor.
Mevcut, yetersiz uygulamalar üzerinden alınan yüksek komisyonlar tartışmaya açılarak sorun farklı yönlere çekilmeye çalışılıyor. İşletme maliyetleri—akaryakıt, sigorta, bakım giderleri—ve yeni “Uygulama Bazlı Taksi” sisteminin getirdiği rekabet sık sık gündeme geliyor. Elbette bu başlıklarda haklılık payı var; ancak ortada bütünsel, sürdürülebilir ve gelecek vaat eden bir yönetim modeli bulunmuyor. Oysa hem sıkıntıları kökten çözecek hem de taksici esnafının geleneksel direncini kırarken onları mağdur etmeyecek dengeli bir yaklaşımın tam zamanı.
Bu yıl itibarıyla İBB’nin uzun süredir üzerinde çalıştığı “Uygulama Bazlı Taksi Sistemi”nin fiilen devreye girmesi de tek başına çözüm olmayacaktır. 2.500 yeni taksi için ihale süreçleri başladı; yeni esnaf ve yeni taksi sahipleri devreye girecek. Ancak bu durum eski sistemin ateşini biraz daha harlayacaktır. Dünyada taksi koltuklarına sensörler konularak araçların boş-geçiş oranı düşürülür, verimlilik artırılırken; İstanbul hâlâ eski usullere dijital makyaj yapmaya çalışıyor.
Elbette şoförlerin “Ulaşım Akademisi” sertifikası alması, yolculuğun uçtan uca kayıt altına alınması gibi olumlu noktalar var. Ancak bunlar zaten pek çok ülkede asgari düzeyde olması gereken uygulamalar. “Yolcu seçme” ya da “kısa mesafe almama” gibi kronik sorunların ne kadar engellenebileceği ise hâlâ tartışmalı. Mesela “havalimanı taksisi” diye bir uygulamamız var. Şehirden havalimanına giden taksi boş dönmek zorunda kalıyor. Şehirden havalimanına giden taksilerde havalimanından yolcu alamıyorlar; buradaki taksi dernekleri tarafından engelleniyorlar. Havalimanı yönetimleri de yıllık belli bir ödeme aldığı için bunlara destek oluyor. Evet, havalimanlarında taksi dernekleri neden var? Bu sorular bile sistemin köklü bir dönüşüme ihtiyaç duyduğunu göstermiyor mu?
Öte yandan işletme maliyetlerinin yükselmesi nedeniyle taksici esnafı 2026 yılı başında en az %30 zam talep ediyor. UKOME bu talebi kabul ederse korsan taşımacılığa olan ilgi daha da artacaktır. Çünkü mevcut düzen, arz ve talebi tutarlı biçimde buluşturamıyor.
Kısacası taksi meselesine köklü bir çözüm bulunmadığı sürece İstanbul yıllarca bu meseleyi tartışmaya devam eder. Oysa uygulama tabanlı 3 şirketin hizmet vereceği bir ihale yapılsa her şeyi son bulur. Dolayısıyla atılacak doğru adımlar, İstanbul’un ulaşım konforunu artıracağı gibi Türkiye’de kentsel mobilitenin geleceğine de yön verir.
YAZININ TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN
Yazarın Diğer Yazıları
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
