İspanyol Defensa y Seguridad dergisi, İspanyol ITP Aero ile TUSAŞ arasında KAAN’ın TF35000 motoru için olası bir teknik iş birliğinin savunma sanayiinde yeni bir denge oluşturabileceğini yazdı.
İspanyol savunma ve havacılık dergisi Defensa y Seguridad’da yayımlanan analizde, İspanya merkezli ITP Aero ile TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) arasında olası bir teknik iş birliğinin Avrupa savunma sanayii açısından dikkat çekici bir gelişme olabileceği değerlendirildi.
Analizde, Türkiye’nin 35.000 libre itki gücü hedefiyle geliştirdiği TF35000 motorunun Mayıs 2025’te tanıtıldığı ve Şubat 2026 başında Kritik Tasarım Gözden Geçirme (CDR) aşamasına girdiği belirtildi. Bu aşama, tasarımın mühendislik süreçlerini tamamlayarak tam ölçekli prototip üretimi öncesi son detayların eklendiği noktayı ifade ediyor. Motorun, KAAN savaş uçağında kullanılan General Electric F110 motorlarının yerini alacak şekilde tasarlandığı kaydedildi.
ITP ve TEI’nin teknik rolü
Analize göre, TEI yüksek hassasiyetli motor parçalarının üretiminde önemli bir altyapıya sahip. Şirket, General Electric ve Rolls-Royce motorları için 1.500’den fazla farklı parça üretiyor. Ancak tam anlamıyla sıfırdan bir 5. nesil savaş uçağı motoru tasarlama sürecinde henüz gelişim aşamasında.
ITP Aero’nun ise özellikle Düşük Basınçlı Türbin (LPT) alanında uzmanlaştığı ve Eurofighter savaş uçağının EJ200 motorunda yüksek sıcaklık ve basınca dayanıklı bileşen tasarımında deneyim kazandığı vurgulandı. Analizde, bu uzmanlığın TF35000 projesinin “sıcak bölüm” geliştirme süreçlerine katkı sağlayabileceği değerlendirildi.
Olası iş birliğinde karşılıklı kazanımlar
Olası bir ITP-TEI iş birliğinin klasik bir tedarik ilişkisi değil, stratejik ortak geliştirme modeli olabileceği ifade edildi.
İspanya açısından, ITP Aero’nun FCAS savaş uçağı projesininmotor programında Safran’ın liderliğinde yer aldığı hatırlatılırken, Türkiye’nin TF35000 projesinde tasarım ortağı konumunda yer almasının Ar-Ge faaliyetleri açısından farklı bir konum sağlayabileceği belirtildi.
Türkiye açısından ise Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) standartlarına uyum ve ihracat potansiyeli açısından ITP ile çalışmanın teknik bir avantaj oluşturabileceği ifade edildi.
Motorun yol haritası
Analizde, TF35000 motorunun geliştirme takvimi de paylaşıldı. Buna göre:
2026 yılında ilk prototipin yer testlerine başlaması,
2029’da KAAN üzerinde bir F110 ve bir TF35000 motorunun birlikte kullanıldığı hibrit uçuş testinin gerçekleştirilmesi,
2032’de KAAN’ın ABD ihracat düzenlemelerinden (ITAR) bağımsız şekilde tamamen yerli motorla hizmete girmesi.
Performans Karşılaştırması:
Teknik hedefler: Süperkruvazör ve termal yönetim
Yazıda, TF35000’in yalnızca itki gücüne değil, verimli süperkruvazör kabiliyetine ve termal iz azaltımına odaklandığı belirtildi. İki adet 35.000 libre itki üreten motorla toplam 70.000 libre güç hedeflenirken, bunun uçağa manevra ve yük kapasitesi açısından avantaj sağlayabileceği kaydedildi.
ITP’nin kompozit malzemeler ve tek kristalli alaşımlar konusundaki uzmanlığının, motorun ısı yönetimi ve egzoz tasarımında kullanılabileceği ifade edildi.
HÜRJET sözleşmesi ve mevcut gelişmeler
Aralık 2025’te İspanya ile Türkiye arasında 30 adet HÜRJET eğitim uçağı için 2,6 milyar euro tutarında bir anlaşma imzalanmıştı. Ocak 2026’da ise TUSAŞ, KAAN programında İspanya ile iş birliğine açık olduklarını kamuoyuna açıklamıştı.
Resmi olarak İspanya Savunma Bakanlığı’nın FCAS programına bağlılığını sürdürdüğü ifade edilirken, F-35 planının Ağustos 2025’te iptal edilmesinin ardından alternatif seçeneklerin sektör çevrelerinde tartışıldı.
Analizde, ITP Aero ile TEI arasında KAAN motoru için imzalanmış resmi bir anlaşma bulunmadığı da özellikle vurgulandı.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
