ABD Enerji ve Savunma Bakanlıklarınca, askeri ve sivil kullanım için küçük nükleer reaktör nükleer yakıt olmadan ilk kez C-17 tipi kargo uçağıyla Kaliforniya’dan Utah’a taşındı.
ABD Enerji Bakanlığı ile Savunma Bakanlığı, askeri ve sivil kullanım için nükleer enerjinin hızlı şekilde devreye alınma potansiyelini göstermek amacıyla küçük bir nükleer reaktörü ilk kez kargo uçağıyla Kaliforniya’dan Utah’a taşıdı.
Kurumlar, Kaliforniya merkezli Valar Atomics ile iş birliği kapsamında şirketin Ward mikro reaktörlerinden birini nükleer yakıt olmadan C-17 tipi askeri kargo uçağıyla Utah’taki Hill Hava Kuvvetleri Üssü’ne nakletti. Enerji Bakanı Chris Wright ile Savunma Bakanlığı Tedarik ve Sürdürülebilirlik Müsteşarı Michael Duffey de reaktör ve bileşenleriyle birlikte C-17 uçağında yer aldı. Yetkililer, bu adımı ABD’nin nükleer enerji ve askeri lojistik kapasitesi açısından dönüm noktası olarak nitelendirdi.
Duffey, “Bu, ülkemizin savaşçılarına savaşta galip gelmeleri için gerekli araçları sağlamak üzere, ihtiyaç duyulduğunda ve ihtiyaç duyulan yerde nükleer enerjiyi kullanmaya bizi bir adım daha yaklaştırıyor” dedi.
Nükleer üretimi artırma hedefi
Başkan Donald Trump yönetimi, küçük nükleer reaktörleri ABD’nin enerji üretimini artırma yollarından biri olarak değerlendiriyor. Trump, geçen Mayıs ayında ulusal güvenlik ve rekabetçi yapay zeka gelişmeleri için artan enerji talebini karşılamak amacıyla yurt içi nükleer enerji kullanımını artırmayı hedefleyen dört başkanlık kararnamesi yayımladı.
Enerji Bakanlığı da Aralık ayında küçük modüler reaktörlerin geliştirilmesini hızlandırmak için iki ayrı hibe programı başlattı.
Alternatif mi, yüksek maliyet mi?
Mikro reaktör savunucuları, bu sistemleri uzak ve ücra bölgelerde kullanılabilecek enerji kaynakları olarak tanımlıyor ve sık yakıt ikmali gerektiren dizel jeneratörlere alternatif sunduğunu belirtiyor. Ancak bazı uzmanlar, küçük nükleer reaktörlerin ekonomik açıdan rekabetçi olup olmadığının kanıtlanmadığını savunuyor.
Union of Concerned Scientists’ın (Endişeli Bilim İnsanları Birliği) nükleer enerji güvenliği direktörü Edwin Lyman, “Mikro reaktörler için hiçbir ticari gerekçe yoktur. Tasarlandığı gibi çalışsalar bile, rüzgar veya güneş gibi yenilenebilir enerji kaynakları bir yana, büyük nükleer reaktörlerden çok daha yüksek maliyetle elektrik üreteceklerdir” dedi.
Enerji Bakanı Wright ise Enerji Bakanlığı’nın 4 Temmuz’a kadar üç mikro reaktörün “kritiklik” seviyesine ulaşmasını planladığını açıkladı.
Mikro reaktörün kapasitesi ve hedeflenen kullanım
Valar Atomics CEO’su Isaiah Taylor’a göre, etkinlikte sergilenen ve minivan boyutundan biraz daha büyük olan mikro reaktör 5 megavat elektrik üretebiliyor ve bu kapasite yaklaşık 5.000 eve enerji sağlayabiliyor. Taylor, reaktörün Temmuz ayında 100 kilovat seviyesinde çalışmaya başlayacağını, yıl içinde 250 kilovata ulaştıktan sonra tam kapasiteye çıkacağını belirtti.
Valar, 2027 yılında deneme amaçlı elektrik satışına başlamayı, 2028’de ise tam ticari faaliyete geçmeyi hedefliyor. Taylor, özel sektörün nükleer teknolojinin geliştirilmesini kendi kaynaklarıyla finanse ettiğini ancak federal hükümetin “burada yakıt üretimi ve uranyum zenginleştirilmesine izin verecek bazı önlemler alması” gerektiğini ifade etti.
Radyoaktif atık uyarısı
Wright, gazetecilere yaptığı açıklamada, Valar’ın reaktörü için yakıtın Nevada Ulusal Güvenlik tesisinden San Rafael tesisine taşınacağını söyledi.
Öte yandan Lyman, küçük jeneratörlerin dahi önemli miktarda radyoaktif atık ürettiğini belirtti. Bazı uzmanlar da tasarım aşamasında atık yönetiminin, nasıl bertaraf edileceğine ilişkin somut bir planın ötesinde yeterince ele alınmadığını dile getirdi.
Nükleer atıkların bertarafı konusu çözüme kavuşmamış bir mesele olmaya devam ederken, Enerji Bakanlığı’nın Utah dahil bazı eyaletlerle yakıtın yeniden işlenmesi veya kalıcı bertaraf tesislerinin kurulması konusunda görüşmeler yürüttüğü bildirildi.
Trump’ın 80 milyar dolarlık nükleer hamlesi güvenlik endişelerini artırıyor
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
