Havacılık sektöründe yakıt verimliliğini artırmayı ve karbon emisyonlarını azaltmayı hedefleyen önemli projelerden biri olan hibrit-elektrikli uçak teknolojisi, yeni bir eşiği geçti. ABD merkezli havacılık ve savunma şirketi RTX, geliştirdiği Hibrit Elektrikli Uçuş Gösteri Aracı programında ilk tam güç testini başarıyla gerçekleştirdi.
Küresel havacılık endüstrisi karbon emisyonlarını azaltmak ve yakıt maliyetlerini düşürmek için yeni teknolojilere yönelirken, ABD merkezli havacılık ve savunma şirketi RTX hibrit-elektrikli uçak geliştirme çalışmalarında önemli bir kilometre taşına ulaştı. Şirketin geliştirdiği Hibrit Elektrikli Uçuş Gösteri Aracı projesinde deneysel tahrik sistemi ilk kez tam güçte başarıyla çalıştırıldı.
Montreal yakınlarındaki bir test tesisinde gerçekleştirilen denemede mühendisler, geleceğin bölgesel yolcu uçakları için geliştirilen hibrit tahrik sisteminin tüm bileşenlerini aynı anda devreye aldı. Testte kullanılan sistem, geleneksel yakıtlı motor ile elektrik motorunun birlikte çalıştığı yeni nesil bir mimariyi temsil ediyor.
Proje kapsamında geliştirilen hibrit sistemin, günümüzde kullanılan en gelişmiş turboprop bölgesel uçaklara kıyasla yakıt verimliliğini yüzde 30’a kadar artırması hedefleniyor.
Bölgesel uçak üzerinde test edilecek
RTX tarafından geliştirilen demonstratör, modifiye edilmiş bir De Havilland Canada Dash 8-100 uçağı üzerinde uçuş testlerine hazırlanıyor. Program; Kanada federal hükümeti, Quebec eyalet yönetimi ve çok sayıda sanayi ve akademi ortağı tarafından da destekleniyor.
Sistemin ana bileşenleri arasında:
- Pratt & Whitney Canada tarafından geliştirilen gelişmiş bir termal turboprop motor,
- Collins Aerospace üretimi 1 megavat elektrik motoru,
- İsviçre merkezli elektrikli havacılık şirketi H55 tarafından geliştirilen 200 kilovat saat kapasiteli batarya sistemi bulunuyor.
Bu bileşenler özel bir dişli sistemi aracılığıyla aynı pervaneye güç vererek uçağın farklı uçuş aşamalarında en verimli enerji kaynağını kullanmasını sağlıyor.
Kalkışta elektrik desteği
Hibrit sistemde yakıtlı motor ve elektrik motoru farklı uçuş aşamalarında devreye giriyor. Elektrik motoru özellikle taksi, kalkış ve tırmanış gibi yüksek güç gerektiren aşamalarda destek sağlarken, seyir uçuşunda ana güç kaynağı olarak yakıtlı motor kullanılıyor.
Mühendislere göre bu yaklaşım, uçuşun en fazla yakıt tüketilen bölümlerinde elektrik desteği sağlayarak önemli bir verimlilik avantajı yaratabilir.
Elektrik motorlarının verimliliği yüzde 90’ın üzerine çıkarken, geleneksel uçak motorlarında bu oran genellikle yüzde 30-40 seviyesinde kalıyor. Ancak uçaklarda elektrikli sistemlerin yaygınlaşmasının önündeki en büyük engeller batarya ağırlığı ve yüksek voltaj güvenliği olarak gösteriliyor.
Batarya güvenliği için yeni çözümler
Demonstratörde kullanılan batarya sistemi binlerce hücreden oluşuyor ve yüksek voltaj altında çalışıyor. Bu nedenle sistem, olası aşırı ısınma veya elektrik arkı risklerine karşı özel güvenlik çözümleriyle tasarlandı.
Bataryalar ayrıca yangına dayanıklı bir muhafaza içinde bulunuyor ve acil durumlarda gaz veya alevi güvenli şekilde dışarı tahliye edebilecek bir yapı içeriyor. Modüler tasarım sayesinde bataryalar uçağın farklı noktalarına yerleştirilerek ağırlık dengesi de sağlanabiliyor.
Batarya teknolojisini geliştiren H55 şirketi, kökenini dünyanın ilk güneş enerjili dünya turunu gerçekleştiren Solar Impulse 2 projesinden alıyor. Şirket bugüne kadar elektrikli uçaklarla 2 bin saatten fazla uçuş tecrübesi elde etmiş durumda.
Uçuş testleri başlıyor
Proje ekibi, yerde gerçekleştirilen tam güç testinin ardından bir sonraki aşamada sistemi uçağa entegre ederek uçuş testlerine başlayacak. Bu çalışmalar için ekip, ABD’deki havacılık mühendisliği ve uçuş test şirketi AeroTEC ile birlikte çalışacak.
Uzmanlara göre hibrit-elektrikli tahrik teknolojisi, özellikle bölgesel uçuşlarda havacılık sektörünün karbon emisyonlarını azaltmasında kritik rol oynayabilir. RTX’in demonstratör programı da gelecekteki hibrit uçaklar, yeni nesil hava taksileri ve farklı uçak tasarımları için önemli veriler sağlamayı hedefliyor.
Şirket yetkilileri ise gerçek potansiyelin ancak uçuş testleriyle ortaya çıkacağını belirterek, hibrit-elektrikli sistemlerin havacılığın geleceğinde önemli bir yer edinebileceğini vurguluyor.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
